داستان اتحاد جماهیر شوروی ، برای بسیاری تنها یک افسانه است . دقیقا یادم هست که مدرسه بودم و ناگهان کتاب جغرافی عوض شد و یک جزوه کوچک به دستمان دادند که به جای ابر قدرتی که بر نیمی از جهان حکومت می کرد ، جمهوری های تازه استقلال یافته را تشریح می کرد .
ایرانیان بسیاری گوشت و پوستشان با مارکسیسم و استالین و لنین آشنا است . چه بسیار جوانانی که به دنبال بهشت کمونیسم آواره اردوگاههای کار سیبری شدند . اتفاقا اکثر افرادی که قبل از انقلاب و بعد از آن به شرق پناهنده شدند ، بر خلاف پناهندگان به غرب سرمایه دار نبودند ، عمدتا قشر فرهیخته و دست به قلمی بودند که بعد از سقوط کمونیسم ، از زیر تیغ کا گ ب نجات یافتند و واقعیات تلخ کمونیسم را مکتوب کردند.
کتابهایی مانند " کسی در ماگادان پیر نمی شود " ، " خانه دایی یوسف " و مانند آنها . البته تمام این کتابها در مذمت کمونیسم نوشته شده و همگی متفق القول اعتراف رفتن به بی راهه کرده اند. همیشه دوست داشتم از سوی کسانی که هنوز به آرمان کمونیسم اعتقاد دارند هم حرفی بشنوم . با توجه به شکست نظریه کمونیسم در مقابل سرمایه داری البته چنین مدافعانی بسیار اندک هستند. کسی دیگر آبروی خود را برای کمونیسم خرج نمی کند .
تاریخ ایران به خصوص در قبل از انقلاب ، کودتای ۲۸ مرداد ، مبارزات نزدیک به سال ۵۷ ، سالهای ابتدایی دهه شصت همگی ممزوج به یک نامند : حزب توده . نمیتوان نقش حزب توده در تاریخ ایران را نادیده گرفت . بنابر این باید حرفهای اردوی کمونیسم را هم شنید هر چند اردوی کمونیسم ، اردوی لشکر شکست خورده است.
نورالدین کیانوری رهبر حزب توده در بعد از انقلاب و از اعضای کادر رهبری حزب توده در قبل از انقلاب است . یکی از معدود طرفداران نظریه کمونیسم .
یکی از بامزه ترین خاطراتی که در مورد نورالدین کیانوری خواندم ، در کتاب " خون و نفت " بود. بستگان نویسنده بعد از انقلاب در زمان سقوط شوروی به زندانی که مریم فیروز و همسرش نورالدین کیانوری در آن زندانی بودند مراجعه و خبر سقوط کمونیسم را به آنها می دهند . اما جواب این دو دیدنی است . نوالدین کیانوری به آنها میگوید شما از دنیا بی خبرید و جمهوری اسلامی چنان شما را شستشوی مغزی داده که این مهملات را باور می کنید ! البته دیری نپایید که هر دو آزاد شدند و متوجه شدند شوروی رفته و کسانی شستشوی مغزی شده بودند خود آنها بودند!
کتاب خاطرات نورالدین کیانوری به صورت سوال و جواب منتشر شده است . نویسنده (که کاملا وارد به تاریخ حزب توده است ولی در کتاب هیچ اسمی از او نیست و ما نمی دانیم چه کسی این مصاحبه ها را انجام داده است !) سوال هایی را در منزل نورالدی کیانوری در فرانسه میپرسیده و او جواب میداده است . از ابتدای تاسیس حزب توده تا زمان متلاشی شدن آن و زندانی شدن رهبرانش در سال ۶۱ توضیح میدهد که البته در مورد بعد از انقلاب در حد چند صفحه است .نورالدین کیانوری در انتهای کتاب توضیح میدهد که در آینده ۴ سال بعد از انقلاب را هم مکتوب خواهد کرد که با فوت وی من خبری از انتشار آن ندارم که البته این بخش یکی از مهترین بخشهاست که متاسفانه به آن در کتاب پرداخته نشده است.
کیانوری روایات جالبی از حمایت حزب توده از مصدق ، فعالیت پنهانی در زمان شاه ، به محاق رفتن حزب در پی بهبود روابط شوروی با شاه و بالاخره انقلاب و جاسوسی نقشه های اف ۱۴ برای شوروی و ... ارایه میدهد که خواندنی است. نویسنده ضمنا در مورد سالهای پناهنده شدن به بلوک شرق هم توضیحات مفصلی میدهد.
بزرگترین ضعف کتاب همان نپرداختن به تاریخ حزب بعد از انقلاب است که متاسفانه شاید از زبان بازیگر اصلی حزب توده مکتوم مانده است . امیدوارم اگر دست نوشته ای از کیانوری در این مورد وجود دارد در آینده منتشر شود ، ان شاالله.
کتاب : خاطرات نورالدین کیانوری ، موسسه تحقیقاتی و انتشاراتی دیدگاه ، انتشارات اطلاعات ، چاپ چهارم ۱۳۸۸ ، شمارگان ۲۱۰۰ نسخه ، قیمت ۸۰۰۰ تومان ، تلفن دفتر توزیع و فروش : تهران ۲۹۹۹۳۲۴۲
پ.ن : تصویر از جام جم آن لاین
+ نوشته شده توسط در یکشنبه سوم اردیبهشت 1391 و ساعت
22:21 |